Offshore windenergie leidt tot innovaties

Windenergietechnologie ontwikkelt zich met stormkracht. Met bijna 30% per jaar is windenergie de snelst groeiende duurzame energie bron. De windturbines zijn betrouwbaar en groter geworden en niet meer weg te denken uit ons landschap. Dat heeft alleen maar kunnen gebeuren door technische innovaties en gedreven door de nut en noodzaak van schone energie.
In dat licht bezien is het merkwaardig dat in Den Haag regelmatig de vraag wordt gesteld of offshore windenergie wel tot innovaties leidt.
De zeer grote windturbines die op veel plaatsen in Nederland worden gebouwd hebben vermogens van 1 tot 3 MegaWatt. Innovaties zitten vooral in aan de binnenkant van de turbines. Nieuwe elektrische- en regelsystemen hebben geleid tot een hogere elektriciteitsopbrengsten. Hierdoor kan windenergie op land concurreren met elektriciteit uit andere bronnen.

Wat staat ons te wachten bij het opwekken van elektrische stroom op zee? Windturbines bouwen en draaiende houden in zee is geen kleinigheid en dwingt tot creativiteit en innovaties. De eerste windmolenparken verschijnen op zee en daarmee ook innovaties. Innovaties op het gebied van processen, producten en beleid maar ook het is ook duidelijk dat beleidsinnovaties noodzakelijk zijn als we verder gaan met wind op zee.
Zoals de overheid nu beleidsmatig met windenergie op zee omgaat is een doodlopende weg. Er zal op een rationele, open en creatieve wijze naar de Noordzee en moeten worden gekeken hoe economische ontwikkelingen mogelijk zijn in harmonie met de natuurlijke waarden. De ruimtelijke ordening en vergunningstelsel voor activiteiten en dienen eenduidig, duidelijk, helder en duurzaam te zijn.
Daarbij is ook een innovatie aanpak zoals een integraal inrichting (inclusief ruilverkaveling) en beheersplan voor de Noordzee noodzakelijk.
Bestuurlijke innovatie moet leiden tot een geïntegreerd beleid en beleidsinstrumenten waardoor de positieve effecten van windenergie voor de maatschappij en komende generaties zichtbaar wordt. Uit oogpunt van duurzame ontwikkeling dient windenergie op zee duidelijk verankerd te worden in onze toekomstige elektriciteitsvoorziening.

Offshore windenergie is een gebied waar vele disciplines en bedrijfstakken en sectoren samenkomen die elkaar moeten leren verstaan om goed te kunnen samenwerken.

Veiligheid, offshore technologie, installatietechnieken en onderhoud strategie geven een nieuwe dimensie aan windenergie vergeleken met de ervaring op land.
Technische uitdagingen leiden alleen tot innovaties als er druk op staat of er een noodzaak voor is: Offshore wind dwingt innovatie af.

Een voorbeeld. Uit recente ervaringen lijkt het onderwatergeluid van het heien een probleem te zijn voor bruinvissen. Wanneer dit de bouw zou gaan belemmeren dan gaan we boren (zie ontwikkelingen funderingen op land) of geluidsbeperkende maatregelen toepassen. Innovatie dus. Geluidsarm en trillingsvrij inbrengen van heipalen gebeurd in binnensteden en is een oplossingsrichting voor problemen op zee.

Voor de bouw en onderhoud van windturbines op zee zijn nieuwe onderhoudschepen ontwikkeld zoals de Windcat. Deze catamaran  is speciaal voor de offshore windenergie ontwikkeld om snel onderhoudsmonteurs naar windturbines op zee te brengen. Met deze hoge catamaran kan men snel ter plaatse zijn en veilig overstappen op het bordes van de windturbine bij golfhoogten tot 1,5 tot 2 meter. Een andere innovatief idee is de Appelman. Een systeem dat bestaat uit een stabiel platform gebaseerd op de omgekeerde werking van een flightsimulator op een schip waarmee veilig personen en onderdelen aan boord van een offshore constructie kan worden overgebracht.
De Smit Kamara is een ondersteuningsschip voor de offshore-industrie is uitgerust met een 'dynamische' loopplank de zogenaamde OAS. Deze installatie compenseert de deining op zee waardoor het overstappen van een schommelend schip op een offshore platform eenvoudig en veilig kan. Dit systeem werd oorspronkelijk voor de offshore windenergie ontwikkeld maar wordt nu al succesvol toegepast in de gas en olie sector.
Voorbeelden van innovaties veroorzaakt door offshore windenergie.

Ook op het gebied van elektrisch netten zijn innovaties nodig voor de exploitatie van wind op zee. In de toekomst denken we al gauw aan vele tienduizenden MegaWatts. Dat maakt een uitgebreid transportnet zeekabels noodzakelijk. Er wordt ingezet op de ontwikkeling van HighVoltage DC-verbindingen. (HVDC). De aanjager van deze nieuwe technologie is de offshore windenergie. Deze technologie zal zeker ook worden gebruikt om problemen op land op de lossen en zal grootschalige implementatie van duurzame energiebronnen mogelijk maken, hetgeen verder zal leiden tot nieuwe ontwikkelingen.
(nieuwe architectuur van elektriciteitsnet)

Zo kan een verhaal worden gehouden over nieuwe installatie technieken zoals fundaties die ook gebruikt gaan worden in de offshore olie en gasindustrie. Kleine productieplatforms gebouwd op basis van de monopaal technologie ontwikkelt voor de offshore windenergie.

In Roermond produceert de S.I.F. group stalen buizen tot diameter van 8 meter ! voor de offshore industrie. In de productiehallen wordt grote stalen plaat rond gezet. Met behulp van lasrobots worden hieruit gelaste stalen buizen samengesteld. Met insteekhavens zijn de hallen toegankelijk voor transport over water. Hier moest een nieuwe hal en een insteekhaven worden gemaakt met een kraanbaan voor transport.
Deze innovatieve ontwikkelingen voor de productie van grote ronde fundatiepalen zijn noodzakelijk geworden door de bouw van offshore windparken.

Grootschalige implementatie van windenergie op de Noordzee leidt tot innovaties op vele gebieden dus niet alleen goed voor offshore windenergie maar voor Nederland als hoogwaardig productie- en kennisland.

Posted by Chris Westra - 2007-01-02 10:00:00