Ons bestuurslid Han Lindeboom is op donderdag 30 oktober 2008 benoemd tot buitengewoon hoogleraar Mariene Ecologie. Zijn rede "De veranderlijke zee in het Antropoceen" inclusief de sheets is te zien op wurtv.wur.nl.

Hij legt dan ook uit wat het Antropoceen is: een nieuwe term die gebruikt wordt om een nieuw tijdvak aan te geven waarin overal op aarde de aanwezigheid van de mens zichtbaar is geworden. Dit tijdvak zou met de opkomst van de industrialisatie rond het jaar 1800 begonnen zijn door het grootschalige gebruik van fossiele brandstoffen.

Prof.dr. Han Lindeboom is werkzaam bij Wageningen IMARES. De leerstoel is ingebed bij de Leerstoelgroep Aquatische ecologie en waterkwaliteitsbeheer van prof.dr. Marten Scheffer. De benoeming geldt per 1 mei van dit jaar. In zijn onderzoek gaat prof. Lindeboom zich richten op drie belangrijke deelgebieden: de dynamiek van het mariene ecosysteem, de effecten van veranderend ruimtegebruik en governance, ofwel hoe komen we tot een wetenschappelijk onderbouwd duurzaam gebruik, beheer en bescherming van de zee?

Han Lindeboom (Borne, 1952) studeerde in 1975 af aan de Rijksuniversiteit van Groningen en deed vervolgens zijn promotie-onderzoek naar de stikstofcyclus in een pinguïnkolonie op Marion Eiland in Sub-Antarctica. Vervolgens werkte hij aan de koolstofcyclus in de bodems van het Grevelingenmeer en de Oosterschelde. Ervaring met beleid deed hij op bij de Directie Noordzee van Rijkswaterstaat. In 1986 verhuisde hij naar Texel waar hij als afdelingshoofd bij NIOZ en Alterra werkte. Momenteel is hij directielid wetenschap van Wageningen IMARES. Lindeboom?s belangstelling gaat vooral uit naar de natuurlijke variatie en toenemend menselijk gebruik die voor een snel veranderend marien ecosysteem zorgen. Opvallend zijn abrupte veranderingen of regime shifts die soms gerelateerd lijken aan klimaatveranderingen. Een wetenschappelijke kernvraag is: wat gebeurt er en wat is de oorzaak?

Als projectleider is hij betrokken bij vele Noordzeeprojecten o.a. over de effecten van visserij, olie- en gasplatforms en windmolens. Zijn voorstel in 1990 om delen van de zee voor de visserij te sluiten om wetenschappelijk het belang van zeereservaten te onderzoeken kreeg veel publiciteit en ook nu is hij volop betrokken bij advies over toekomstige zeereservaten en de ruimtelijke planning van de Noordzee. Ook is hij betrokken geweest bij adviezen over gaswinning en schelpdiervisserij in de Waddenzee.

Prof. Lindeboom is actief binnen diverse wetenschappelijke commissies en is voorzitter van de Nederlandse commissie voor Poolonderzoek en de Commissie voor het Internationale Polaire Jaar.

In zijn inaugurele rede ging hij uiteraard ook in op de gevolgen van de offshore windturbineparken:

"De eerste twee (windparken) zijn inmiddels gebouwd. Als programmacoördinator van het ecologische onderzoek in het windpark bij Egmond aan Zee heb ik redelijk inzicht in de tot nu toe gevonden effecten van zo'n park. Aalscholvers worden aangetrokken, zeekoeten en duikers lijken het minder prettig te vinden maar wennen er misschien aan. Van botsingen met vliegende vogels weten we nog onvoldoende om conclusies te kunnen trekken.
Doordat de parken gesloten zijn voor de visserij zouden de effecten onder water wel eens voornamelijk uit het ontbreken van visserij-effecten kunnen bestaan. Ook zullen de palen en eventuele stortstenen voor een verhoging van de biodiversiteit zorgen, wat mogelijk ook grotere predatoren aantrekt. Waar visserij biodiversiteitverlagend werkt, zijn windparken juist biodiversiteitverhogend, misschien een mogelijkheid voor compensatie?
We weten nog onvoldoende van het geluid onder water, maar het ziet er naar uit dat zulke parken onder water wel eens oases van rust in een verder zeer druk bevaren en beviste zee zouden kunnen worden. Recent was even in het nieuws dat er tijdens de bouw, bij het heien van de palen, problemen zouden zijn met de zeezoogdieren. Maar ons onderzoek tijdens de bouw van het windturbinepark heeft geen enkel effect op de zeedieren aangetoond. Het lijkt uiteindelijk mee te vallen omdat de beesten wegzwemmen.
Maar nu wil men doorgroeien naar 6000 MW. Afgezien van het feit of dat economisch rendabel is, wat ik vooralsnog betwijfel, is het wel noodzakelijk om bij het ontwerpen van zulke parken rekening met de ecologie te houden en daar wil ik vanuit mijn onderzoek aan bijdragen.
Recent had men vele windparkjes in alle gele vlakjes op deze Noordzeekaart gepland. Gelukkig ziet men nu in dat het beter is een paar grote parken te bouwen. Het is beter voor de scheepsveiligheid, en als ze inderdaad als reservaat dienen is het goed voor het ecosysteem en we kunnen ze misschien zo ontwerpen dat ze zo min mogelijk effecten op vogels of de visserij hebben. Ons onderzoek moet er toe bijdragen dat we de ruimtelijke planning van windparken zo ecologisch verantwoord mogelijk uitvoeren."

Han Lindeboom met zijn vrouw en familie na afloop van de inaugurale rede.